Je kent het vast: een medewerker loopt zonder veiligheidsschoenen over de vloer, of duwt de gehoorbescherming ''eventjes'' in zijn zak. Als leidinggevende voel je de spanning meteen. Aanspreken kan weerstand oproepen, maar niets zeggen is geen optie. In dit artikel lees je waarom personeel PBM vaak niet draagt, wat de wet van jou verwacht als werkgever, en hoe je werknemers stimuleert om de regels te volgen.
Waarom draagt personeel hun PBM niet, ook al is het verplicht?
Voordat je gaat handhaven, moet je begrijpen waar het probleem vandaan komt. In de praktijk zijn dit de meest voorkomende redenen dat werknemers hun PBM niet of te weinig dragen:
- Slechte pasvorm of comfort. Denk aan schoenen die knellen, broeken zonder stretch of handschoenen die de grip verminderen.
- Haast. Even snel een klusje oppakken is vaak een reden om PBM achterwege te laten.
- Gemakzucht. PBM dragen kan een heel gedoe zijn en daar hebben werknemers soms geen zin in.
- Groepsgedrag. Je collega’s doen het ook niet, dus waarom jij wel? Groepsdruk kan leiden tot inconsistent gedrag rondom PBM.
- Onderschatting van het risico. Een medewerker die nog nooit een ongeval heeft meegemaakt, voelt de noodzaak minder sterk.
- Onduidelijke instructies. Als niet helder is welke PBM in welke situatie verplicht zijn, ontstaat er ruimte voor eigen interpretatie.
Herken je één van deze punten in jouw organisatie? Dan ligt de oplossing vaak niet alleen bij de medewerker, maar ook bij de PBM zelf en de wijze waarop jij als werkgever met je personeel communiceert.
Wat zijn jouw wettelijke verplichtingen als werkgever?
De Arbowet is hier duidelijk over. Als werkgever moet je:
- Passende PBM aan je werknemers verstrekken, afgestemd op de risico's uit de door jou opgestelde RI&E.
- Voorlichting en instructie geven over het juiste gebruik van PBM.
- Toezicht houden op het daadwerkelijke gebruik, niet alleen op de aanwezigheid van PBM.
- PBM tijdig vervangen als deze versleten of beschadigd zijn en deze tevens periodiek laten controleren.
Je medewerker is op zijn beurt verplicht om de verstrekte PBM te gebruiken (Arbowet artikel 11). Belangrijk om te weten: PBM zijn wettelijk gezien altijd het laatste redmiddel. Eerst moet je kijken of je het risico bij de bron kunt wegnemen, dan pas of een collectieve maatregel mogelijk is. En pas als dat niet volstaat, komen PBM in beeld.
Welke stappen kun je zetten als een medewerker geen PBM wil gebruiken?
Blijft een medewerker weigeren, ondanks duidelijke instructies? Dan kun je volgens vaste rechtspraak en cao-afspraken stap voor stap opschalen:
- Een mondelinge waarschuwing, met een aantekening in het personeelsdossier.
- Bij herhaling een schriftelijke waarschuwing.
- Een boete, als je arbeidsreglement of cao een boetebeding kent.
- Een melding bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, die de medewerker vervolgens zelf kan beboeten.
- Een schorsing zonder loon.
- Bij aanhoudende weigering: ontslag als uiterste escalatiemiddel.
Leg elke stap goed vast. Bij een ongeval of controle moet je kunnen aantonen dat je hebt geïnstrueerd, gewaarschuwd en gecorrigeerd. Zonder dossiervorming sta je juridisch zwak, ook al had de medewerker duidelijk ongelijk.
Waarom werkt alleen straffen vaak averechts?
Sancties zijn soms nodig, maar een sanctiebeleid dat louter op straf leunt, heeft ook een keerzijde. Medewerkers die vooral bang zijn voor een boete, melden bijna-ongevallen namelijk minder snel. Fouten verdwijnen dan onder de radar in plaats van dat je ervan leert. Dat is uiteindelijk riskanter dan het probleem dat je probeert op te lossen.
Een aanpak die wél werkt, combineert duidelijke grenzen met een open bedrijfscultuur waarin medewerkers zelfstandig risico's durven te melden. Denk aan korte toolboxmeetings, veiligheidsrondes en een leidinggevende die zelf het goede voorbeeld geeft.
Hoe voorkom je dat problemen rondom PBM-gebruik steeds terugkomen?
De meest duurzame oplossing ligt niet bij nog meer controle en handhaving, maar bij betere PBM én meer betrokkenheid binnen je personeelsbestand:
- Laat medewerkers meebeslissen over de inkoop van PBM
- Stem je PBM nauwlettend af op je RI&E
- Kijk niet alleen naar functionaliteit, maar ook naar comfort en stijl
- Stimuleer een cultuur waarin je een open gesprek kunt voeren over veiligheid
PBM kopen die wél gedragen wordt? Vermeer geeft vrijblijvend advies
Bij Vermeer Workwear and Safety weten we dat naleving begint bij PBM die niet alleen veilig is, maar ook comfortabel en stijlvol. In onze megastore in Rotterdam vind je een ruim assortiment PBM en staan onze adviseurs klaar om jou en je team te helpen. Zo weet je zeker dat je voldoet aan de Arbowet én dat je personeel de juiste beschermingsmiddelen krijgt.
.jpg)








.jpg)
.jpg)

